ΑΣΤΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑ. Από το Blogger.
RSS

Υπόγειος Ιλισός (Μέρος Β΄): Ο κλάδος Ζωγράφου (ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ.)


Υπόγειος Ιλισός... Σε ανάμνηση μιας υπόγειας εξερεύνησης που ξεκίνησε ακριβώς έξι χρόνια πριν, παραμονή Πρωτοχρονιάς, 31/12/2010, συνεχίστηκε σε διάφορες φάσεις, και ακόμη βρίσκεται σε εξέλιξη, παρουσιάζουμε αποκλειστικά και για πρώτη φορά στο παρόν φωτογραφικό "ντοκιμαντέρ", το ένα εκ των τριών βασικών σκελών του υπογειοποιημένου ποταμού της Αθήνας, τον κλάδο του Ζωγράφου, πλαισιωμένο από μοναδικό πρωτότυπο υλικό που δεν έχει ξαναδημοσιευτεί πουθενά!

Το νέο μεγάλο αποκλειστικό και μοναδικό αφιέρωμα της Αστικής Σπηλαιολογίας είναι εδώ! Περιηγηθείτε σε άγνωστα μονοπάτια, σε πρωτότυπους χάρτες, σε παλιές και σημερινές φωτογραφίες και στοιχεία ντοκουμέντα, ερευνήστε και βιώστε ζωντανά ένα συναρπαστικό ταξίδι στη μυστική και υπόγεια Αθήνα! Ξεκινήστε από τον Υμηττό (Παπάγου) και ανακαλύψτε τις εισόδους των υπογείων στοών του Ζωγράφου, ιχνηλατώντας την πορεία του κρυμμένου Ιλισού στις μυστικές γωνιές της πόλης. Ακολουθήστε τις υπόγειες στοές, οι οποίες θα σας βγάλουν στην Καισαριανή και την Καλλιθέα, περνώντας κάτω από το Καλλιμάρμαρο και διασχίζοντας όλη την Αθήνα κάτω από τους δρόμους, συναντώντας διόδους προς την επιφάνεια από τις οποίες δεν επιτρέπεται η έξοδος... Στην ανάρτηση αυτή δεν βρίσκεται ένα απλό άρθρο. Βρίσκεται ένας οδηγός μελέτης και περιπέτειας, στον χαμένο αρχαίο ποταμό της Αθήνας που κατέληξε υπόνομος. Το κείμενο διδάσκει ιστορία, τοπογραφική έρευνα, υδραυλική μηχανική, αστική σπηλαιολογία, εξερεύνηση... Μελετήστε το και μη διστάσετε να το ακολουθήστε. Όλα όσα περιγράφονται σε αυτό είναι εκεί έξω και σας περιμένουν!

Πάμε λοιπόν να καταδυθούμε για μια ακόμη φορά κάτω από τους δρόμους...

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Μυστικά υπόγεια περάσματα στο βασιλικό κτήμα του Τατοΐου



Το κτήμα του Τατοΐου αποτέλεσε προσωπικό δημιούργημα του Γεωργίου Α΄ και φιλοξένησε το θερινό ανάκτορο της βασιλικής οικογένειας. Η ιστορία του τόπου όμως, ξεκινά από την αρχαία Δεκέλεια, η θέση της οποίας συμπίπτει με το κεντρικό τμήμα του κτήματος, ενώ το ίδιο τοπωνύμιο διατηρείται μέχρι σήμερα... Στο παρόν άρθρο, θα επισκεφτούμε μαζί όσα από τα υπόγεια διαμερίσματα και περάσματα του κτήματος στάθηκε δυνατόν να εντοπίσουμε, με κυριότερο το (μοναδικό;) υπόγειο αντιαεροπορικό καταφύγιο που κατασκευάστηκε εν όψει Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Μετά την τουρκοκρατία, κατά το 1840, το κτήμα βρέθηκε υπό την ιδιοκτησία της οικογένειας Σούτσου ως οθωμανικό τσιφλίκι. Αγοράστηκε το 1872 από τον Γεώργιο Α΄ και μετατράπηκε στο πρώτο κτήμα αναψυχής στην Ελλάδα, αποκτώντας αργότερα (το 1898) τη μέγιστη έκτασή του (47.427 στρέμματα). 
Η πρώτη και προσωρινή βασιλική κατοικία δημιουργήθηκε από τον διάσημο Ε. Ziller. Το σπίτι αυτό ήταν απλό, διώροφο, «ελληνοελβετικού ρυθμού», το οποίο παραδόξως προοριζόταν όχι για ανάκτορο αλλά για βασιλικός ξενώνας, χρήση για την οποία ουδέποτε διατέθηκε. Ολοκληρώθηκε το 1874 και χρησιμοποιήθηκε από τον Γεώργιο ως θερινή κατοικία μέχρι το 1889, έτος που κατοικήθηκε το επίσημο ανάκτορο, το οποίο είχε αρχίσει να σχεδιάζεται το 1880 στη Ρωσία. Ήταν ο νέος αρχιτέκτονας Σάββας Μπούκης που ανέλαβε να αντιγράψει την έπαυλη «Αγροικία» του τσάρου Αλέξανδρου Β΄, εκτελώντας εντολή του βασιλικού ζεύγους Γεωργίου και Όλγας.
Οι εργασίες ανέγερσης διήρκεσαν από την άνοιξη του 1884 έως τα τέλη του 1886. Ωστόσο, σημαντικές χωματουργικές εργασίες και η ολοκλήρωση της εσωτερικής διακόσμησης, καθυστέρησαν την εγκατάσταση της βασιλικής οικογενείας στη νέα έπαυλη. Τα εγκαίνια τελικά τελέσθηκαν στις 18 Μαΐου 1889.  

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Το γερμανικό καταφύγιο-χειρουργείο στο Γ.Ν.Θ. "Γ. Γεννηματάς"


«...Κατεβαίνουμε με προσοχή τα στενά σκαλιά που οδηγούν στο υπόγειο. Πίσω από την κλειστή πόρτα, κατασκευασμένη από σουηδικό ξύλο, το οποίο έχει αντέξει στη φθορά των 74 χρόνων που έχουν περάσει από πάνω του, κρύβεται μια συγκλονιστική ιστορία. Μόλις ανοίγει, μας τυλίγει μια έντονη μυρωδιά υγρασίας. Προχωρώντας στον στενό διάδρομο περνάμε από την αίθουσα αναμονής και καταλήγουμε στον χώρο όπου γίνονταν τα χειρουργεία εκείνης της εποχής. Στους τοίχους του μικρού δωματίου ακόμη διακρίνονται συνθήματα γραμμένα στα γερμανικά, αλλά και ζωγραφιές που έκαναν οι Γερμανοί στρατιώτες.» (Νικολέττα Μπούκα)

Στις 13/11/2016 ένα δημοσίευμα της Ν. Μπούκα στην ηλεκτρονική εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ (makthes.gr) μιλούσε για το κρυμμένο καταφύγιο των Γερμανών κάτω από το Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης "Γ. Γεννηματάς", προαναγγέλοντας τις εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια λειτουργίας του, κατά τις οποίες και άνοιξε το ξεχασμένο υπόγειο καταφύγιο για το κοινό (19-20/11). 
Ο φίλος μας Θωμάς Κιναλής, στις 14/11 ενημερώνοντάς μας για την παραπάνω ανάρτηση, μας εμπιστεύθηκε ότι στις 17/11 που θα βρισκόταν στο νοσοκομείο, θα προσπαθούσε να επισκεφτεί το καταφύγιο... Την ημέρα εκείνη, μοιραζόταν ήδη μαζί μας τις φωτογραφίες του συνοδευμένες από την εξαιρετικά περιεκτική περιγραφή του, ειδικά πάνω στις λεπτομέρειες του εξοπλισμού του καταφυγίου, κάτι άλλωστε που το συνηθίζει και στις κατ' ιδίαν συζητήσεις μας. Δεν είχα λοιπόν, παρά να του ζητήσω να τα μοιραστεί και μαζί σας, παρουσιάζοντας στο ιστολόγιό μας το άρθρο που ακολουθεί. Ας το απολαύσουμε!  (Παναγιώτης Δευτεραίος)

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Οι υπόγειες στοές στον "κόμβο" Φιλοθέης-Αμαρουσίου-Χαλανδρίου

Η εισήγηση του Παναγιώτη Δευτεραίου με αντικείμενο τις υπόγειες στοές υδραγωγείων, τις κοίτες καλυμμένων ρεμάτων και μια σήραγγα διαφυγής με υπόγειο φρέαρ, που διασταυρώνονται στον "κόμβο" στα όρια Φιλοθέης, Χαλανδρίου, Αμαρουσίου, μέχρι και τη Νέα Ιωνία, στη διημερίδα «Αστικα Ρέματα, Υδάτινες διαδρομές στο Περιβάλλον και τον Πολιτισμό – Διαχείριση και Προοπτικές», που διοργανώθηκε από τη Δημοτική Κοινωφελή Επιχείρηση Φιλοθέης – Ψυχικού και την Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία “ΙΑΝΘΗ”, με την επιστημονική συνεργασία του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος του ΕΜΠ, του Παρατηρητηρίου Πολιτών για την Αειφόρο Ανάπτυξη (CISD), και του Συλλόγου "Πολίτες υπέρ των Ρεμάτων, ΡΟΗ", στο ξενοδοχείο Civitel Olympic στο Μαρούσι.  
Ο Π. Δευτεραίος, Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ (γεωτεχνικός), σπηλαιολόγος, υποψήφιος διδάκτωρ στα αρχαία υπόγεια υδραυλικά έργα, επικεντρώνει την εισήγησή του στην περιοχή της υπόγειας -σήμερα- συμβολής του “τριπόταμου” των αστικών ρεμάτων Φιλοθέης, Χαλανδρίου, Αμαρουσίου. Τα τρία ρέματα κυλούν μαζί ως χείμαρρος Ποδονίφτης προς τον Κηφισό, ενώ το ρωμαϊκό Αδριάνειο Υδραγωγείο διέρχεται κάτω από την υπογειοποιημένη κοίτη, σε μια θέση όπου δέχεται και τον παράπλευρο ενισχυτικό κλάδο του, προερχόμενο από τη Μονή Πεντέλης, παράλληλα με τη ρεματιά του Χαλανδρίου, ζήτημα στο οποίο αναφερθήκαμε και στην προηγούμενη ανάρτηση. Από το ίδιο σχεδόν σημείο, άρχεται και υπόγεια οδός εξόδου ύδατος, που κατευθύνεται προς το Μετόχι της Καλογρέζας, από το οποίο ξεκινά μια άλλη υπόγεια στοά, που καταλήγει απέναντι, στον λόφο της Κρύπτης της Αγίας Φιλοθέης, και χρησιμοποιήθηκε ως μυστική οδός ασφαλούς μετακίνησης, στα χρόνια λειτουργίας του μοναστηριού.
Επίσης, βεβαιώνει ότι η γνωστή κτιστή υδατογέφυρα στην Καποδιστρίου, πάνω από την υπόγεια πια κοίτη του Ποδονίφτη, δεν είναι τμήμα του Αδριάνειου Υδραγωγείου, αλλά ανήκει σε άλλο, επιφανειακό υστερορωμαϊκό υδραγωγείο, το οποίο περνούσε τον ποταμό στην περιοχή της Ν. Ιωνίας πάνω από την άλλη γνωστή κοιλαδογέφυρα, και στη συνέχεια μέσω μικρής σήραγγας, τον παρακείμενο λόφο, κατευθυνόμενο προς την Αθήνα δυτικά των Τουρκοβουνίων, τελείως αντιδιαμετρικά με το Αδριάνειο, που περνάει από την άλλη πλευρά τους.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Κρυφές ματιές στα... διάσημα μυστικά της Πεντέλης, σήμερα!


Με τη συγκεκριμένη ανάρτηση, για ένα ζήτημα κυριολεκτικά εξαντλημένο από ερευνητικής πλευράς, δεν φιλοδοξούμε να προσθέσουμε καμία νέα ουσιαστική πληροφορία σε όσα αφορούν τη σπηλιά του Νταβέλη. Αυτό το πραγματοποίησαν επάξια κατά το παρελθόν άνθρωποι που αφιέρωσαν τη ζωή τους στην περιοχή και το βουνό. Η δική μας προσέγγιση αποτελεί μόνο έναν περίπατο με κλεφτές ματιές στα πιο ενδιαφέροντα πραγματικά σημεία του πεντελικού μύθου, μια ανακεφαλαίωση, μια περίληψη, μια -αν θέλετε- διασκευή ενός πολύ πολύ γνωστού "κομματιού" της μυστικής και άλλοτε φανερής (παρα)φιλολογίας της υπόγειας Αθήνας. Τι κι αν απέχουμε χιλιόμετρα από το κέντρο; Οι θρύλοι πάντα προσπερνούν τέτοιου είδους εμπόδια, συνδέοντας απίστευτες αποστάσεις υπογείως. Εμείς όμως, όπως πάντα, θα επιλέξουμε τις διαδρομές της αλήθειας.

...Το μεγαλύτερο από τα σύγχρονα μυστήρια που έχει ποτέ απασχολήσει τον πληθυσμό αυτής της χώρας μέχρι σήμερα, δικαιωματικά ανήκει στην Πεντέλη και στη σπηλιά του Νταβέλη (ή Αμώμων). Οι αμέτρητοι Αθηναίοι που επισκέπτονται συνεχώς τα τελευταία 35 χρόνια τη σπηλιά και τη γύρω περιοχή, προσπαθώντας να επιβεβαιώσουν φήμες για παράξενα όντα, Α.Τ.Ι.Α., κρυμμένες υπόγειες στοές και άλλες συνωμοσίες που αγγίζουν πλέον το επίπεδο του θρύλου, το επιβεβαιώνουν.
Όλα ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 1977 με τη δημοσίευση ενός άρθρου περί ιπτάμενων δίσκων αλλά και μυστικών έργων στην τοποθεσία, όπου κατά τον ερευνητή Γ. Μπαλάνο είχαν συμβεί πολλά ανεξήγητα φαινόμενα και στο παρελθόν… Ο ίδιος αλλά και άλλοι ερευνητές κάνοντας την αρχή από τη δεκαετία του ’60, μας μεταφέρουν τις περίεργες εμπειρίες τους από τη σπηλιά, που σχετίζονται κυρίως με τα στενά τούνελ που ανοίγονταν τότε στο εσωτερικό της, πριν ξεκινήσουν τα περίφημα έργα. Τα μέλη των ερευνών εκείνων αναφέρονται σε μια παράλογη συμπεριφορά την οποία όμως ξεχνούσαν όταν έβγαιναν από τη σπηλιά, ενώ υποστηρίζουν ότι μέσα στις στοές και τα πηγάδια συνέβαιναν παραφυσικά φαινόμενα και τα ηλεκτρικά όργανα δε λειτουργούσαν κανονικά...

[Μέρος του κειμένου της παρούσας ανάρτησης βασίζεται σε ένα άρθρο που μου ζητήθηκε από το περιοδικό Mystery, και δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2012. Π.Δ.]

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Υπόγειος Ιλισός (Μέρος Β΄): Ο κλάδος του Ζωγράφου


Ο υπόγειος Ιλισός, μια περιπετειώδης και επικίνδυνη υπόγεια διαδρομή από την Καισαριανή μέχρι την Καλλιθέα, που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά (ολόκληρη) στις 18/10/2011, βρίσκεται στην κορυφή των προτιμήσεων των αναγνωστών της σελίδας μας έχοντας ξεπεράσει τις 20000 θεάσεις και οδεύει προς τις 25000 από τις 28/4/2013 που παρουσιάστηκε. 

Κατά καιρούς πολλοί είναι αυτοί που μας έχουν ζητήσει να επαναλάβουμε την πλήρη διαδρομή με μεγαλύτερη ομάδα ώστε να συμμετέχουν, και αρκετοί εκείνοι που επιχείρησαν να την πραγματοποιήσουν μόνοι τους, αλλά η αλήθεια είναι ότι ούτε εμείς την ξανακάναμε ποτέ ολόκληρη, παρά μόνο τμήμα της από την έξοδο της Καλλιθέας μέχρι το Καλλιμάρμαρο. Η διαδρομή αυτή κρύβει πολλούς κινδύνους από ολίσθηση, πτώση και έκθεση σε μολυσμένα νερά, έντομα και τρωκτικά (κατσαρίδες, ποντίκια), κινδύνους σχετικούς με την ποιότητα του αέρα στο εσωτερικό των σηράγγων (οι οσμές είναι πολύ έντονες), σχετικούς με την παρουσία επικίνδυνων ανθρώπων που ενδέχεται να βρίσκουν “καταφύγιο” σε αυτά τα υπόγεια (όλοι θυμόμαστε την παρκαρισμένη μηχανή...), και τέλος μεγάλο κίνδυνο έκθεσης σε συνθήκες που μπορεί να προκαλέσουμν πνιγμό, εάν βρέξει ξαφνικά και δυνατά κατά τη διάρκεια της επίσκεψης. Για αυτό και τονίζουμε επανειλημμένως ότι δεν επισκεπτόμαστε ποτέ υπόγεια ρέματα, εάν πρώτα δεν έχουμε ελέγξει τον καιρό, και φυσικά εάν υπάρχει στον ορίζοντα η οποιαδήποτε υποψία βροχής. Οι στοές αυτές είναι αποχετευτικοί αγωγοί των ομβρίων και έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, και δεν είναι κατασκευασμένες οδοί κίνησης προσωπικού ή ασφαλούς διαφυγής. 

Στη συγκεκριμένη ανάρτηση, με αφορμή κάποιες σχετικές δράσεις που σχεδιάζονται, επανερχόμαστε για να παρουσιάσουμε τον κλάδο του Ζωγράφου του Ιλισού, τεκμηριωμένα και με το διαθέσιμο υλικό, ώστε να αποτελέσει τη βάση για την προσθήκη νέου υλικού στο μέλλον, είτε αυτό αποτελεί προϊόν “δράσης παρέας”, είτε επαγγελματικής δραστηριότητας. Επίσης η ανάρτηση αυτή ας αποτελέσει και μια αφορμή για την (απαραίτητη) ανανέωση του πρώτου άρθρου του Ιλισού, με προσθήκη περισσότερου φωτογραφικού υλικού και τεχνικών στοιχείων σχετικών με την κατασκευή του έργου, και την ταυτοποίηση με τη σημερινή υφιστάμενη κατάσταση. 

 Διαβάστε το νέο άρθρο εδώ 

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Στο 2ο [άγνωστο] υπόγειο γερμανικό καταφύγιο της Ραφήνας (εξερεύνηση)

...Η έκπληξη ήταν μεγάλη και η αγωνία ακόμα μεγαλύτερη, όταν αντίκρισα την είσοδο της κατηφορικής στοάς, αλλά και το εσωτερικό της γεμάτο με μπάζα σχεδόν μέχρι την οροφή... Ήμουν σίγουρος όμως ότι στο τέλος της διόδου, θα υπήρχε κάποιο μικρό άνοιγμα που θα μας οδηγούσε στο εσωτερικό των στοών... Είπα στον εαυτό μου: "θα μπω!" και ειδοποίησα τους υπόλοιπους να έρθουν αμέσως στο σημείο όπου βρισκόμουν. Π.Δ.

Στο άρθρο αυτό μπορείτε να δείτε αποκλειστικές εικόνες από την εξερεύνηση του άγνωστου -και 2ου κατά σειρά- υπόγειου καταφυγίου που εντοπίζουμε στην περιοχή της Ραφήνας. Το πρώτο και γνωστό πλέον καταφύγιο, παρουσιάστηκε στο ιστολόγιό μας στις 1/9/2013, ένα έτος μετά τον αρχικό του εντοπισμό και την πρώτη εξερεύνηση (Οκτώβριος 2012), και μπορείτε να διαβάσετε σχετικά με αυτό αλλά και με την ιστορία της περιοχής πατώντας στον σύνδεσμο: Υπόγειο γερμανικό καταφύγιο Ραφήνας Α΄
Η συγκεκριμένη άγνωστη μέχρι σήμερα υπόγεια κατασκευή που εξερευνήσαμε, ταυτοποιήθηκε από τον φίλο μας Θωμά Κιναλή, ως Κέντρο Διαχείρισης Μάχης. Μαζί με τα υπόλοιπα κατάλοιπα του παλαιού Οχυρού, και φυσικά και με το πρώτο γνωστό πια υπόγειο καταφύγιο, περιλαμβάνεται στα σχέδια τουριστικής αξιοποίησης του Δήμου Ραφήνας - Πικερμίου, μια προσπάθεια άξια πολλών συγχαρητηρίων, που θα πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα για όλους τους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης που μπορούν να κινηθούν αναλόγως σχετικά με αντίστοιχης σημασίας υπόγειες κατασκευές που βρίσκονται εντός των ορίων τους, προβάλλοντας έτσι τη σύγχρονη πολεμική ιστορία της χώρας μας, φανερώνοντας πτυχές της που για δεκαετίες παραμένουν άγνωστες στους πολλούς.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS